RO ENGETELA RA
PAPILA RA 1 (P1)
XIYENGE XA A
XIVUTISO XA 1
Mukamberiwa u ta boxa mimbirhi eka leyi landzelaka:
Xa vumbirhi
A hi swona. v U na xidlodlo xo hlula ka khumemune. 
Hi swona. v Hi yena a nga emahlweni
A hi swona. v A swa ha va oloveli. 
Vahlaleri
Nghwazi. 
Mudyaxihi
Masiku lawa se swi cincile". /"Ku humelela eka ntlangu wa thenisi a swa ha ri na n'wini"./"Un'wana na un'wana loyi a nga tiyimisela a nga swi kota ku humela a va nghwazi".
Mutsari a nga ha boxa yin'wana leyi yelanaka na leti landzelaka:
Munhu loko a tikarhata wa humelela. 
Vaxisati na vona va ni vuswikoti eka mitlangu yo karhi. 
NTSENGO WA TIMARAKA TA XIYENGE XA A
XIYENGE XA B: NKOMISO/NKATSAKANYO WA NDZIMA
XIVUTISO XA 2
NKOKA WA MAHUNGU: NKOMISO/ NKATSAKANYO WU FANELE KU KATSA TIMHAKA LETI LANDZELAKA:
Vanhu lava nga na swirhalanganyi emirini a va khomiwi kahle. 
Vanhu lava na vona va na timfanelo tanihi vanhu. 
Hina vaakatiko va Afrika-Dzonga hi fanele ku titoloveta ku hanya na vona.
Hi fanele ku dyondza mahanyelo na mavulavulelo ya vona. 
Lava nga kotiki ku famba va fanele ku nyikiwa swipfuneto leswi faneleke. 
A hi veni na vonelo lerintshwa.
Hi xixima munhu un'wana na un'wana hi nga hlawuli vanhu ku ya hi swiyimo.
MAPELETELO. 
MAHIKAHATELO. 
SWIVULWA LESWI TWALAKA. 
MAAVELO YA TIMARAKA
SWILAVEKO NA TINHLAMUSELO
TINHLAMUSELO TA VUSWIKOTI
TIMA-RAKA
Nkomiso/nkatsakanyo wu pfumala swihoxo; wa kongoma; wu kombisa leswaku mukamberiwa u twisisile na ku landzelela swilaveko hinkwaswo hi ndlela ya xiyimo xa le henhla, timhaka hinkwato ta nkoka ti tsariwile; wu na nandzelelano.
Xa risuna no hlawuleka
Swilaveko swo tala leswi nga laha henhla swi landzeleriwile; nkomiso/nkatsakanyo a hi wa risuna ku fana na lowu nga laha henhla.
Xa nkoka
Wa hlayeka kambe ku katsiwile na timhaka tin'wana leti nga riki ta nkoka; timhaka to talanyana ta nkoka na tona ti tsariwile.
Xo saseka swinene
Nkomiso/nkatsakanyo wu na timhaka ta nkoka leti nga riki ehansi ka 50%; a wu nge fikeleli ku katsiwa eka xiyenge xa nkomiso/nkatsakanyo wo saseka swinene; ku na mahungu lama nga lavekeki lama onhaka vunene bya nkomiso/nkatsakanyo.
Xo saseka
Ku na timhaka to karhi ta nkoka; ku na timhaka to tala leti nga lavekeki; a wu ndlariwangi kahle ngopfu; mavekelo ya timhaka ya hoxekile; wu le xikarhi.
Xa le xikarhi
Nkomiso/nkatsakanyo wu hava nkhulukelano wa timhaka; wu longoloxela marito handle ka nandzelelano; timhaka to tala ta nkoka ku hava; ku na vumbhoni byo komba leswaku mukamberiwa wa tikeriwa eka ku ringeta ku komisa/katsakanya.
Xo ka xi nga nyawuli
Ku na vumbhoni byo komba leswaku ko va na ku twisisa kutsongo ka vutshila bya matsalelo ya nkomiso/nkatsakanyo; ku na swihoxo swa mahlamuselelo; timhaka to tala hi leti nga lavekeki; ku na timhakanyana ta nkoka leti nga riki hansi ka yin'we.
Xo phyama
Ku na vumbhoni byo kombisa leswaku mukamberiwa u ringetile ku endla nkomiso/nkatsakanyo; a swi tikombi a ri na ku twisisa ka leswi lavekaka eka nkomiso/nkatsakanyo, hileswaku wa phewa.
Xo phewa
Ku na vumbhoni byo komba leswaku mukamberiwa a nga twisisi swilaveko swa nkomiso/nkatsakanyo naswona nkomiso/nkatsakanyo wa kona wa huhula; wa xitshuriwa xo kopiwa kunene.
Xo huhula
NTSENGO WA XIYENGE XA B:
XIYENGE XA C : NTIVORIRIMI NA MATIRHISELO YA RIRIMI
XIVUTISO XA 3.1
Rikotse. 
Emutini. 
Ntamu. 
N'wana wo sungula ku tswariwa emutini. 
A va etlela va nga dyangi/ va nga kumangi swakudya. 
A a lulamile/ a a ri kahle/ a a ri na tintswalo/ A a ri na rirhandzu. 
Tanihi n'wana lontsongo, a swi ndzi tikela ku amukela xiyimo xolexo. 
Hambileswi manana a a nga holi nchumu, a a tikarhata. /Hambileswi manana a a tikarhata, a a nga holi nchumu. 
Tatana. 
Vakamberiwa va ta endla swivulwa ku komba leswaku va twisisa tinhlamuselo tin'wana ta marito lama nga kombisiwa.
Manana u byale matimba yo tala ensin'wini. 
Tala rero ri lava ku hungutiwanyana nkuma hikuva se wu tele ngopfu. 
A ndzi dirowa swivanhwana leswi swi nga eku tirheni. 
Manana a a nga ri Msamariya wa musa. 
Mphahla a yi hlantswiwa na ku ayiniwa hi yena. 
Mbitisini u vula leswaku hi yena rikotse eka manana (wa yena), kasi Hanyani hi yena mativula. 
XIVUTISO XA 3.2
Dzunisani Xivuri, un'wana vv wa vateki va mahungu, u tshahiwe a ku: vv "Afrika-Dzonga hi yona yi nga ta rhurhela vv mphikizano wa misava hinkwayo wa bolo ya milenge hi lembe ra 2010. Kuvv thoriwa ka Carlos vv Alberto Parreira swi endle leswaku tiko hinkwaro ri tshemba leswaku xipano xa Bafana Bafana xi ta swi kota ku tlanga hi matimba, vv naswona vv vaakatiko a va swi tiva leswaku xipano xi ta va yimela hi ndlela leyinene. vv Hiloko Parreira a tivisa leswaku yena u boheka ku sukela xipano." 
NTSENGO
XIVUTISO XA 3.3
Hikuva xipexali i xa vanhu lava va nga na mhani ntsena./ Swi komba onge ku xava bege leyi yo va ndlela yi ri yoxe yo hlamarisa mhani hi siku ra vamanana. 
Hlamarisa/hlawuleka
Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Amukela vonelo rin'wana na rin'wana leri twalaka, xik, swipexali swi tala ku endliwa hi masiku yo hlawuleka/ ku endlela ku onga rinoko ra vaxavi.
Swi fanerile. Swa laveka leswaku vaxavi va tiva leswaku xi hela rini hikuva xipexali a hi xa nkarhi hinkwawo. Swi ta pfuna vaxavi ku vona leswaku xipexali xi endleriwe siku ra vamanana ntsena/ xa hela endzhaku ka siku ra vamanana. 
NTSENGO WA XIYENGE XA C:
SWIHUNGWANA/SWIRUNGULWANA: SWI TENYEKILE: D. RISENGA
Pitori. 
Hikuva a a nga koti ku hlaya/a a nga nghenangi xikolo. 
Hileswi vhene yi heteke tin'wheti to tala yi lo pakiwa/I ku vona vhene yi nga tirhisiwi na ku kombiwa maxaka. 
Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xikombiso: Ina, ku na nhundzu yin'wana leyi hakanyingi yi xavekaka ntsena hi xikweleti. /E-e, munhu a nga xava handle ka xikweleti loko a ri na mali yo enela/ loko swi xaveka. 
Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xikombiso: Ina. Vanhu vo tala loko va karhatekile va endla swilo swo ka swi nga ri kahle. /E-e, munhu loyi a tivaka leswaku leswi a swi endlaka swi nga n'wi nghenisa ejele a nge swi endli, a nga ha kuma ndlela yin'wana. 
R5000.00. /Magidintlhanu ya tirhandi.v A a lava ku hakela Jim leswi a nga n'wi pfuna ku yiva vhene. 
A hi swona. v Petrus a a xavisela vaxavi swakudya swo hundzeriwa hi nkarhi na ku bola. /Mixavo ya swakudya a a yi durhisa swinene. 
Mukamberiwa u ta nyika nkongomelo wa xirungulwana ku ya hi hungu. Xikombiso: Vukhamba bya dlayisa/Hambi wo famba enkoveni lundza ri ta vonaka. Vanghana van'wana a va lulamangi. 
I vhene ya maphorisa. 
Hikwalaho ko dlaya mbyana ya Petrus. /Ku fayetela vhene leyi a yi tirhisiwa hi Petrus. 
KUMBE
XIVUTISO XA 4.2 KU BIWA LEYI KOKAKA
Va vula leswaku munhu loyi a tirhaka ngopfu hi yena loyi a nyikiwaka mitirho yo tala.
I nhloko ya xikolo xa Peperhani. 
Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xikombiso: Ina, hikuva hi yena musunguri wa timhaka. /E-e, a a fanele ku va a xupurile loyi a n'wi tlhaveke hi mukwana. 
Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xikombiso: Ina, hikuva swi kona swikolo leswi endlaka timhaka to fana na leti. /E-e, mutsari wo nyanyisa mhaka ku nyanyula vahlayi.vv /E-e. Nawu wa Ndzawulo ya Dyondzo a wu pfumeli leswaku mudyondzisi a ba mudyondzi.
Ku kuma dyondzo hi mfanelo /Ku khomiwa hi ku ringana /Ku tshama kahle handle ko manyana, na swin'wana na swin'wana. 
Hi swona. v Xirungulwana xi hlamusela leswaku vadyondzi hi voxe va vula leswaku va kuceteriwile hi vadyondzikulobye ku endla vubihi byo karhi. 
Hikuva Xieyisi a a fambisa xikolo hi ndlela ya xihlawuhlawu. 
Mukamberiwa u ta nyika dyondzo ku ya hi hungu ra xirungulwana. Xikombiso: Ntwanano i matimba/ Vun'we bya aka. /Vulolo a byi hakeli, na tin'wana. 
NTSENGO WA XIYENGE XA D:
NTSENGO WA TIMARAKA:
